Udrażnianie Dróg Oddechowych w KPP (część 1) – Badanie ankietowe wśród strażaków OSP/PSP – wnioski
Autor: Droga Ratownika
Kategorie: Wszystkie wpisy

Udrażnianie Dróg Oddechowych w Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy (KPP) – badanie ankietowe

Interaktywny spis treści

  1. Wstęp
  2. Słowniczek
  3. Wyniki i omówienie
    1. Jak często w ciągu roku strażacy zakładają przyrządy nadgłośniowe?
    2. Ile razy w ciągu roku strażacy wykorzystują w działaniach wiedzę z zakresu UDO?
    3. Ile razy w ciągu roku strażacy ćwiczą umiejętności związane z UDO?
    4. Jakiego bezprzyrządowego sposobu UDO użyjesz jako pierwszego w przypadku poszkodowanego urazowego?
    5. Jak dobiera się rozmiar rurki UG?
    6. Czego nie wolno robić podczas UDO?
    7. Co może powodować niedrożność dróg oddechowych?
    8. Wskaż niepoprawne wyrażenie (pytanie dotyczy głównie doboru rozmiaru przyrządów nadgłośniowych)
    9. Zakładamy, że wybraliśmy prawidłowy rozmiar maski krtaniowej dla poszkodowanego i włożyliśmy na wskazaną głębokość. Po napełnieniu mankietu powietrzem zauważyliśmy lekkie wysunięcie się maski z ust poszkodowanego. Może to świadczyć o:
    10. Czy przyrządy nadgłośniowe w pełni zabezpieczają przed aspiracją treści żołądkowej do dróg oddechowych?
    11. W jaki sposób sprawdzisz czy poszkodowany toleruje przyrząd nadgłośniowy?
    12. Usunięcie maski krtaniowej z napełnionym mankietem – można czy nie? 
    13. Rowerzysta został uderzony przez samochód i uderzył o znak. Podczas wykonywania oceny ABC wykonujesz wysunięcie żuchwy i odessanie krwi oraz śliny. Mimo wielu prób drogi oddechowe pozostają niedrożne. Czy w takiej sytuacji możesz wykonać potrójny rękoczyn (Esmarcha) lub odchylenie głowy do tyłu (u pacjenta URAZOWEGO)?
    14. W przypadku zadławienia gdy kaszel jest nieefektywny przystępujemy do:
    15. Ssak (pytanie z 2 prawidłowymi odpowiedziami)
    16. Który przyrząd cechuje się największą skutecznością i szybkością założenia?
    17. Pytanie o maksymalną objętość napełnienia mankietu rurki
    18. Podsumowanie

Wstęp – udrażnianie dróg oddechowych w KPP – ankieta

Tym artykułem otwieramy serię dotyczącą tematyki udrażniania dróg oddechowych w ramach dokonywanej oceny ABC (też: ABCD, ABCDE itd.). Tematyka będzie dotyczyła głównie zakresu KPP, ale niejednokrotnie poruszymy kwestie graniczne czy wybiegające w działania z zakresu Medycznych Czynności Ratunkowych.

26 kwietnia 2020 opublikowaliśmy ankietę zatytułowaną “Udrażnianie dróg oddechowych (KPP)”. Ankieta była skierowana tylko do strażaków OSP/PSP posiadających kurs KPP. Ankieta zawierała 17 pytań zamkniętych (w tym 1 pytanie wielokrotnego wyboru) o zróżnicowanym stopniu trudności. Zdecydowaną większość spośród analizowanych 646 odpowiedzi (zebranych do 21.11.2020 roku) zebrano za pomocą internetowego formularza Google, nieznaczna część odpowiedzi została zebrana w formie papierowej, a następnie wprowadzona do formularza. Główną drogą dystrybuowania ankiety był Facebook (grupy strażackie, profil Droga Ratownika).

Nie zbierano danych umożliwiających podział grup ze względu na formację (OSP/PSP), wiek czy np. wykształcenie. Z punktu widzenia poszkodowanego, któremu udzielana jest Kwalifikowana Pierwsza Pomoc nie ma to jednak znaczenia. Autorzy ankiety zdają sobie sprawę z różnic wynikających z różnego poziomu wyszkolenia i potencjalnych wniosków płynących z porównania obu grup. Uproszczone identyfikowanie całej grupy jako “strażacy” jest jednak wystarczające we wcześniej wymienionym kontekście poszkodowany-ratownik. 

[Powrót do spisu treści]

Słowniczek pojęć

  • BIAD – Blind Insertion Airway Device (BIAD) – przyrządy zakładane do dróg oddechowych “na ślepo” w skład w których wchodzą m.in. maski, rurki krtaniowe. Inne określenie: SAD (supraglottic airway devices) czyli przyrządy nadgłośniowe
  • UDO – udrażnianie dróg oddechowych

Wyniki i omówienie

Pytanie 1. Ile razy w ciągu roku strażacy zakładają przyrządy nadgłośniowe?

Wykres odpowiedzi z Formularzy. Tytuł pytania: Ile razy w ciągu roku (średnio) zakładasz przyrządów nadgłośniowych (maski, rurki) w ramach działań z zakresu KPP (działania ratowniczo-gaśnicze)?. Liczba odpowiedzi: 0/646 poprawnych odpowiedzi.

Prawie połowa ankietowanych strażaków (średniorocznie) w ogóle nie używa przyrządów nadgłośniowych takich jak maski, czy rurki krtaniowe.

Około 33% strażaków w ciągu roku wykorzystało ten sprzęt raz lub dwa razy.
W pewnym sensie o istotnym doświadczeniu możemy mówić w odniesieniu tylko do 4-5% strażaków.

Odpowiedzi dotyczą działań ratowniczo-gaśniczych i zakresu KPP.
Większość strażaków ma niewielkie doświadczenie w ww. zakresie i wykorzystanie BIAD’ów jest czynnością dość rzadką w ramach KPP w PSP/OSP. Niemniej, zgodnie z ankietą co drugi strażak używał przynajmniej raz tych przyrządów w trakcie działań. Nie można odmówić w tym miejscu potrzeby szkolenia strażaków-ratowników z przyrządowego udrażniania dróg oddechowych.

[Powrót do spisu treści]

Pytanie 2. Ile razy w ciągu roku strażacy wykorzystują w działaniach wiedzę z zakresu UDO?

Wykres odpowiedzi z Formularzy. Tytuł pytania: Ile razy w ciągu roku (średnio) wykorzystujesz wiedzę z zakresu udrażniania dróg oddechowych podczas DZIAŁAŃ RATOWNICZO-GAŚNICZYCH?. Liczba odpowiedzi: 0/646 poprawnych odpowiedzi.

20% strażaków określiło, że nie wykorzystuje wiedzy z zakresu udrażniania dróg oddechowych podczas działań. Z drugiej strony, prawie 12% z nich robi to często.

Strażacy nawet jeśli nie wykorzystują przyrządów nadgłośniowych to przecież wykorzystują techniki bezprzyrządowego udrażniania dróg oddechowych, czy zakładają rurki UG (Guedela, ustno-gardłowe).

Jest to jedna z podstawowych czynności w ramach Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy.

[Powrót do spisu treści]

Pytanie 3. Ile razy w ciągu roku strażacy ćwiczą umiejętności związane z UDO?

Wykres odpowiedzi z Formularzy. Tytuł pytania: Jak często ćwiczysz praktyczne umiejętności dotyczące udrażniania dróg oddechowych w ciągu roku (średnio)?. Liczba odpowiedzi: 0/646 poprawnych odpowiedzi.

Cieszy fakt, że strażacy ćwiczą elementy UDO nawet jeśli w ciągu roku nie udaje się tych umiejętności wykorzystać “w boju”. Za satysfakcjonujące minimum można uznać odpowiedź “kilka razy w roku, może nieco więcej” i “wyższe”. W tej szlachetnej grupie znajdzie się 46% strażaków. Prawie 9% zaznaczyło odpowiedź “bardzo często, regularnie (może być to związane np. z wykonywaniem zawodu medycznego”.

[Powrót do spisu treści]

Pytanie 4. Jakiego bezprzyrządowego sposobu UDO użyjesz jako pierwszego w przypadku poszkodowanego urazowego?

Wykres odpowiedzi z Formularzy. Tytuł pytania: Poszkodowany po potrąceniu przez samochód osobowy leży nieprzytomny na chodniku. Jakiego sposobu udrożnienia dróg oddechowych użyjesz najpierw, aby ocenić oddech?. Liczba odpowiedzi: 528/646 poprawnych odpowiedzi.

Blisko 82% strażaków udzieliło prawidłowej odpowiedzi. Prawie 15% zapomniało, że u osób po wypadku, zwłaszcza wysokoenergetycznym (podejrzenie urazu kręgosłupa) nie odginamy głowy do tyłu. 4% ankietowanych prawdopodobnie zapomniało/nie wiedziało, że potrójny rękoczyn Esmarcha składa się również z odgięcia głowy.

[Powrót do spisu treści]

Pytanie 5. Jak dobiera się rozmiar rurki UG?

Wykres odpowiedzi z Formularzy. Tytuł pytania: W jaki sposób standardowo dobiera się rozmiar rurki ustno-gardłowej (UG, Guedela)?. Liczba odpowiedzi: 245/646 poprawnych odpowiedzi.

Niemal 38% ankietowanych zna dwa sposoby doboru rozmiaru rurki ustno – gardłowej, kolejne 40% zaznaczyło tylko jedną metodę – od płatka ucha do kącika ust. Znajomość dwóch sposobów pozwala nam dostosować odpowiedni rozmiar dla danego poszkodowanego. Może zdarzyć się, że podczas wypadków dochodzi do złamania zębów, co niewątpliwie utrudni ocenę odległości między kątem żuchwy, a poziomem zębów siekaczy. Z kolei u osób w podeszłym wieku często skóra traci swą jędrność, stąd metoda mierzenia odległości między płatkiem ucha, a kącikiem ust może okazać się błędna. Tak, czy owak, korzystna jest znajomość obu sposobów.

[Powrót do spisu treści]

Pytanie 6. Czego nie wolno robić podczas UDO?

Wykres odpowiedzi z Formularzy. Tytuł pytania: Jakiej czynności nie należy wykonywać podczas udrażniania dróg oddechowych?. Liczba odpowiedzi: 538/646 poprawnych odpowiedzi.

Cieszy fakt, że ponad 80% strażaków poprawnie wskazało odpowiedź. Wygarnianie niewidocznego ciała obcego w drogach oddechowych może pogłębić niedrożność, a nie ją usunąć. Podobnie wydzieliny, czy luźna szczęka – mogą pogłębić niedrożność dróg oddechowych.

[Powrót do spisu treści]

Pytanie 7. Co może powodować niedrożność dróg oddechowych?

Wykres odpowiedzi z Formularzy. Tytuł pytania: Co może powodować niedrożność dróg oddechowych?. Liczba odpowiedzi: 557/646 poprawnych odpowiedzi.

Wszystkie wymienione wyżej przykłady mogą zdecydowanie przyczynić się do niedrożności dróg oddechowych, o czym wie ponad 86% strażaków, którzy zaznaczyli poprawną odpowiedź. Szczególnie niebezpieczne jest oparzenie dróg oddechowych, z którym strażacy mogą mieć do czynienia w przypadku osób wyciągniętych z pożarów. Wczesne zabezpieczenie dróg oddechowych może okazać się dla nich czynnością ratującą życie. Choć w ramach KPP trudno mówić o skutecznym zabezpieczeniu dróg oddechowych w przypadku oparzenia i postępującym obrzęku.

[Powrót do spisu treści]

Pytanie 8. Wskaż niepoprawne wyrażenie (pytanie dotyczy głównie doboru rozmiaru przyrządów nadgłośniowych)

Wykres odpowiedzi z Formularzy. Tytuł pytania: Wskaż NIEPOPRAWNE wyrażenie:. Liczba odpowiedzi: 274/646 poprawnych odpowiedzi.

Pytanie czysto teoretyczne, na które prawidłowo odpowiedziało ponad 42% osób. Maskę krtaniową dobieramy do masy poszkodowanego, z kolei rurkę krtaniową – do wzrostu. Pozostałe odpowiedzi są prawidłowe.

[Powrót do spisu treści]

Pytanie 9. Zakładamy, że wybraliśmy prawidłowy rozmiar maski krtaniowej dla poszkodowanego i włożyliśmy na wskazaną głębokość. Po napełnieniu mankietu powietrzem zauważyliśmy lekkie wysunięcie się maski z ust poszkodowanego. Może to świadczyć o:

Wykres odpowiedzi z Formularzy. Tytuł pytania: Zakładamy, że wybraliśmy prawidłowy rozmiar maski krtaniowej dla poszkodowanego i włożyliśmy na wskazaną głębokość. Po napełnieniu mankietu powietrzem zauważyliśmy lekkie wysunięcie się maski z ust poszkodowanego. Może to świadczyć o:. Liczba odpowiedzi: 479/646 poprawnych odpowiedzi.

Ponad 74% prawidłowych odpowiedzi świadczy o dużej wiedzy ratowników KPP na temat udrożnienia dróg oddechowych za pomocą maski krtaniowej, ponieważ lekkie wysunięcie maski podczas napełnienia mankietu świadczy o uszczelnieniu i dopasowaniu się maski do struktur anatomicznych.

[Powrót do spisu treści]

Pytanie 10. Czy przyrządy nadgłośniowe w pełni zabezpieczają przed aspiracją treści żołądkowej do dróg oddechowych?

Wykres odpowiedzi z Formularzy. Tytuł pytania: Czy przyrządy nadgłośniowe takie jak maski, rurki krtaniowe w pełni zapobiegają ryzyku aspiracji treści żołądkowej do dróg oddechowych?. Liczba odpowiedzi: 458/646 poprawnych odpowiedzi.

Poza powszechnym stanowiskiem, badanie Porównanie urządzeń nadkrtaniowych do udrażniania dróg oddechowych pod względem zabezpieczenia przed zachłyśnięciem treścią żołądkową – badanie manekinowe wskazuje, że przyrządy nadgłośniowe nie zabezpieczają w pełni przed aspiracją treści żołądkowej, co wskazało ponad 70% ankietowanych strażaków.

[Powrót do spisu treści]

Pytanie 11. W jaki sposób sprawdzisz czy poszkodowany toleruje przyrząd nadgłośniowy?

Wykres odpowiedzi z Formularzy. Tytuł pytania: W jaki sposób sprawdzisz czy poszkodowany toleruje przyrząd nadgłośniowy?. Liczba odpowiedzi: 495/646 poprawnych odpowiedzi.

Założenie poszkodowanemu przyrządu nadgłośniowego wymaga, by była to osoba głęboko nieprzytomna. Sprawdzenie przytomności możemy sprawdzić między innymi przez reakcję bólową na mięśniu czworobocznym (tzw. “kaptur”). Brak reakcji na ucisk oznacza zdecydowanie, że mamy do czynienia z poszkodowanym głęboko nieprzytomnym. Poprawną odpowiedź w tym pytaniu zaznaczyło niemal 77% ankietowanych.

[Powrót do spisu treści]

Pytanie 12. Usunięcie maski krtaniowej z napełnionym mankietem – można czy nie? 

Wykres odpowiedzi z Formularzy. Tytuł pytania: Czy można usunąć maskę krtaniową (LMA) bez wcześniejszego opróżnienia mankietu celem usunięcia wydzielin?. Liczba odpowiedzi: 121/646 poprawnych odpowiedzi.

Tylko 19% ankietowanych strażaków wie, o możliwości usunięcia maski krtaniowej bez wcześniejszego opróżniania mankietu.

Wg. badania An investigation into the quantity of secretions removed by inflated and deflated laryngeal mask airways różnica w usuniętej ilości wydzieliny była statystycznie istotna (na korzyść LMA usuwanego z napełnionym mankietem), lecz ciężko stwierdzić, że ma to znaczenie kliniczne. Na pewno usunięcie LMA z odpompowanym mankietem przed powrotem odruchów obronnych poszkodowanego może spowodować przedostanie się wydzielin do krtani, co jest niekorzystne.
W badaniu nie stwierdzono trudności w usuwaniu LMA z napełnionym mankietem. Nie stwierdzono również różnicy między grupami (usuwanie mankietu napompowanego vs opróżnionego) jeśli chodzi o występowanie krwi, co mogłoby być powiązane z większa traumatyzacją przy usuwaniu mankietu napompowanego. Usuwanie LMA z napełnionym lub częściowo napełnionym mankietem jest korzystne i bezpieczne.

W instrukcjach masek krtaniowych spotkać można różne zalecenia, w tym bardzo często wskazuje się właśnie na możliwość usuwania LMA z częściowo opróżnionym lub pełnym mankietem.

Zgodnie z instrukcją LMA Classic: “Tuż przed wyjęciem urządzenia należy całkowicie opróżnić mankiet. Można również zalecić  częściowe opróżnienie mankietu, gdyż może to ułatwić usunięcie wydzielin.”

Zgodnie z instrukcją LMA ProSeal: “Napełniony mankiet chroni krtań przed wydzielinami z jamy ustnej, zatem odsysanie prawdopodobnie nie będzie wymagane.”

Sam proces usuwania przyrządu wymaga osobnego omówienia co uczynimy w następnych częściach artykułu.

[Powrót do spisu treści]

Pytanie 13. Rowerzysta został uderzony przez samochód i uderzył o znak. Podczas wykonywania oceny ABC wykonujesz wysunięcie żuchwy i odessanie krwi oraz śliny. Mimo wielu prób drogi oddechowe pozostają niedrożne. Czy w takiej sytuacji możesz wykonać potrójny rękoczyn (Esmarcha) lub odchylenie głowy do tyłu (u pacjenta URAZOWEGO)?

Wykres odpowiedzi z Formularzy. Tytuł pytania: Rowerzysta został uderzony przez samochód i uderzył o znak. Podczas wykonywania oceny ABC wykonujesz wysunięcie żuchwy i odessanie krwi oraz śliny. Mimo wielu prób drogi oddechowe pozostają niedrożne. Czy w takiej sytuacji możesz wykonać potrójny rękoczyn (Esmarcha) lub odchylenie głowy do tyłu (u pacjenta URAZOWEGO)?. Liczba odpowiedzi: 383/646 poprawnych odpowiedzi.

Udrożnienie dróg oddechowych jest czynnością nadrzędną w stosunku do potencjalnego pogłębienia urazu kręgosłupa. W sytuacji, gdy na miejscu nie mamy żadnych przyrządów do udrożnienia dróg oddechowych i alternatywne metody udrożnienia (odessanie i wysunięcie żuchwy) nie przynoszą efektu, przystępujemy do odchylenia głowy i/lub potrójnego rękoczynu Esmarcha, na co wskazało ponad 59% ankietowanych.

[Powrót do spisu treści]

Pytanie 14. W przypadku zadławienia gdy kaszel jest nieefektywny przystępujemy do:

Wykres odpowiedzi z Formularzy. Tytuł pytania: W przypadku zadławienia gdy kaszel jest nieefektywny przystępujemy do:. Liczba odpowiedzi: 478/646 poprawnych odpowiedzi.

Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji jednoznacznie wskazują, że postępowaniem w przypadku zadławienia, gdy kaszel jest nieefektywny jest wykonanie 5 uderzeń miedzyłopatkowych, z czym zgadza się 74% ankietowanych strażaków. W przypadku, gdy te uderzenia okażą się nieskuteczne, kolejno przechodzimy do 5 uciśnięć nadbrzusza. W obu przypadkach zadaniem tych czynności jest wytworzenie dodatniego ciśnienia w układzie oddechowym, co ma pomóc w usunięciu ciała obcego. W tym pytaniu uwagę zwraca niewiedza dot. kolejności wykonywanych czynności lub opieszałość podczas udzielania odpowiedzi. Jednak jest to “tylko” 22% odpowiedzi błędnych.

[Powrót do spisu treści]

Pytanie 15. Ssak (pytanie z 2 prawidłowymi odpowiedziami)

Wykres odpowiedzi z Formularzy. Tytuł pytania: Ssak (urządzenie do odsysania wydzielin z jamy ustnej i gardła). Liczba odpowiedzi: 95/646 poprawnych odpowiedzi.

Ssak jest podstawowym przyrządem podczas UDO, który musi być dostępny do niezwłocznego użycia, tak więc trzymanie ssaka w torbie medycznej (najczęściej niezłożonego) podczas udzielania KPP jest błędem. Odpowiednia, duża średnica drenu, jakość i sprawność ręcznego ssaka jest kluczowa, choć mając na uwadze skuteczność ssaka elektrycznego, może być niewystarczająca.

[Powrót do spisu treści]

Pytanie 16. Który przyrząd cechuje się największą skutecznością i szybkością założenia?

Wykres odpowiedzi z Formularzy. Tytuł pytania: Który przyrząd charakteryzuje się największą skutecznością i szybkością założenia u poszkodowanych?. Liczba odpowiedzi: 292/646 poprawnych odpowiedzi.

Wszystkie badania naukowe przeprowadzone nad przyrządami nadgłośniowymi jednoznacznie wskazują, że to właśnie maska typu “I-gel” charakteryzuje się największą skutecznością i szybkością założenia u poszkodowanych. Warto dodać, że w jednym badaniu grupa ratowników skutecznie zakładała “I-gel” już po krótkim szkoleniu, bez doświadczenia, co jeszcze bardziej udowadnia, że jest to jeden z najlepszych przyrządów nadgłośniowych do udrożnienia dróg oddechowych. Prawidłową odpowiedź wskazało ponad 45% ankietowanych.

[Powrót do spisu treści]

Pytanie 17. Pytanie o maksymalną objętość napełnienia mankietu rurki

Wykres odpowiedzi z Formularzy. Tytuł pytania: Jaką maksymalną objętością możemy napełnić mankiet rurki, bądź maski krtaniowej po założeniu poszkodowanemu?. Liczba odpowiedzi: 385/646 poprawnych odpowiedzi.

Blisko 60% ankietowanych udzieliło prawidłowej odpowiedzi. Ocena organoleptyczna balonika kontrolnego nie jest wystarczająco poprawną metodą. To producent, a dokładnie instrukcja/karta produktu określa właściwą ilość powietrza jaką należy wtłoczyć do mankietu/baloników. Bardzo często na przyrządach i strzykawkach LT/LMA znajduje się color coding lub informacja o optymalnej ilości powietrza wtłaczanej do mankietu/baloników.

[Powrót do spisu treści]

Podsumowanie

Jak zwykle można powiedzieć ogólnikowo, że nie jest źle, ale zawsze pozostaje miejsce na poprawę 🙂 Tak jest i w tym przypadku.
Większość pytań nie była dużym wyzwaniem dla ratowników KPP. Można sądzić, że podstawy teoretyczne są dość dobrze ugruntowane, niestety biorąc pod uwagę dane dotyczące wykonywania UDO podczas działań i częstość ćwiczeń elementy praktyczne wymagają poprawy i dalszych starań.

W kolejnych częściach poruszymy tematykę bezprzyrządowego i przyrządowego udrażniania dróg oddechowych.

Dziękujemy wszystkim, którzy wypełnili ankietę, za poświęcony czas.

Zapraszamy na naszą grupę dyskusyjną na Facebook’u gdzie można dowiedzieć się wielu ciekawych rzeczy, porozmawiać o rozwiązaniach, wymieniać się doświadczeniami i tworzyć “proedukacyjną” rodzinę 🙂

Autorzy artykułu:
Daniel Wolnowski oraz Dawid Słupik

[Powrót do spisu treści]

Dobór rurki UG u niemowlaka

Dobór rurki UG u niemowlaka

PROBLEMDobór rurki UG (ustno-gardłowej, Guedela) u niemowlaka, który ma proporcjonalnie duże, zaokrąglone policzki tradycyjną metodą jest kłopotliwy i niemiarodajny. ROZWIĄZANIEPrezentuje się na zdjęciu poniżej. zdjęcie: Droga Ratownika

Przenoszenie halligana

Przenoszenie halligana

PROBLEMDuża ilość sprzętu jaki musi zabrać ze sobą nacierająca na pożar rota, niewygodne jego przenoszenie, zajmowanie rąk podczas rozwijania linii gaśniczych czy wspinania się po schodach. ROZWIĄZANIEIstnieją co najmniej 2 sposoby na przenoszenie halligana, dzięki...

Dumnie wspiera projekt “Droga Ratownika”

Informacje

© Pierwsza odsłona strony www: 04.2016 (druga 01.2018, trzecia 03.2019), projekt założony 01.2015

Zespół>>>
O projekcie>>>

Aktualności na Facebooku

Obserwuj nas na:

Sponsorem głównym bloga jest:

sklep z profesjonalnym sprzętem ratowniczym i wyposażeniem straży