ŚOI, wypadkowość i profilaktyka zdrowotna. Analiza. Wnioski. Komentarze.

Spis treści

  1. Wprowadzenie, charakterystyka grupy badanej
  2. Jak często prana jest kominiarka?
  3. Jak często prane jest ubranie specjalne?
  4. Czy używasz rękawiczek lateksowych lub nitrylowych pod rękawice specjalne?
  5. Czy stosujesz półmaski przy akcjach ratowniczo-gaśniczych?
  6. Czy słyszałeś o akcji zdrowy_raKtownik?
  7. Czy Twoja odzież ochronna jest ergonomiczna, zapewnia Ci komfort pracy?
  8. Czy Twoje rękawice są dobrze dopasowane?
  9. Czy Twoje obuwie jest dobrze dopasowane?
  10. Czy Twoje ubranie specjalne jest dobrze dopasowane [odzież ochronna]?
  11. Czy uważasz, że Twoja ochrona osobista jest wystarczająca?
  12. Czy doznałeś jakiegoś urazu podczas prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych?
  13. Czy Twoje ubranie specjalne zostało uszkodzone podczas akcji ratowniczej?
  14. Czy w Twojej remizie znajduje się pomieszczenie higieniczno-sanitarne?
  15. Miejsce i rodzaj doznanego urazu
  16. Miejsce i rodzaj uszkodzenia odzieży ochronnej.
  17. W swoim ubraniu ochronnym poprawiłbym/poprawiłabym [komentarze ankietowanych]
  18. Komentarze, opinie na temat bezpieczeństwa i osobistego wyposażenia ochronnego strażaka [komentarze ankietowanych]
  19. Dyskusja
Badanie ankietowe na strażakach dotyczące środków ochrony indywidualnej

Ankieta internetowa została udostępniona w kwietniu 2018 r. na grupach i profilach związanych z edukacją oraz promocją zasad związanych z profilaktyką antynowotworową, gdzie znana jest akcja #zdrowy_raKtownik (znajomość tej akcji zaznaczyło 85,5% ankietowanych). Należy zatem przyjąć, iż grupa respondentów jest grupą strażaków o relatywnie dużej świadomości zagrożeń, rozwiązań i wiedzy w zakresie własnego bezpieczeństwa. Podobną grupę stanowili uczestnicy warsztatów CFBT (około 300 strażaków). Zostali oni przebadani w ankiecie (dot. częstości prania US/kominiarek) przeprowadzonej przez Pawła Łabędzkiego (kliknij i czytaj akapit „Świadomość i zaangażowanie strażaków” mniej więcej w 3/4 strony)

Badanie ankietowe „Środki indywidualnej ochrony strażaka” na potrzeby pracy dyplomowej zostało przeprowadzone przez Elżbietę H. z OSP Rzeszów-Słocina. Dziękuję za udostępnienie danych do analizy!

Jak często prana jest Twoja kominiarka?
Jak często strażacy piorą swoje ubrania specjalne
rękawiczki nitrylowe w straży częstość zakładania
Ergonomia, dopasowanie rękawic i obuwia w straży pożarnej
Ankieta na strażakach
Czy ubranie specjalne zostało uszkodzone podczas akcji ratowniczo gaśniczej?

ZOBACZ TAKŻE

14. Czy doznałeś/łaś jakiegoś urazu podczas prowadzenia działań ratowniczych?
Podaj miejsce i rodzaj urazu.

12% ankietowanych doznało urazu podczas prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych (pyt. 11)

Komentarz

Wybrano tylko przypadki dostatecznie opisane (nie brano pod uwagę odpowiedzi typu „kolano”, „pożar”). Wnioski wyciągnięte na podstawie poniższych danych mogą być wyłącznie poglądowe z uwagi na niską jakość wyników (niewielki % odpowiedzi, słaba jakość odpowiedzi, lakoniczne opisy, brak kontekstu itd.).

Wszelkiego rodzaju urazy (z przewagą skręceń/zwichnięć stawu skokowego) stanowią większość obrażeń doznanych podczas działań ratowniczo-gaśniczych. Dalej możemy wymienić oparzenia ciała, najczęściej dłoni, dalej, szyi, barków i twarzy (te części ciała chronione są stosunkowo słabo przez niską jakość, często źle założonej kominiarki). Poza tym wymieniano liczne urazy drobne (stłuczenia, rany cięte) i względnie nieliczne szczególnie groźne sytuacje (rany kłute, penetrujące, zawalenie się części konstrukcji na ratownika, rozcięcie ciała pilarką, zahaczenie o elementy karoserii itp.). Wśród odpowiedzi pojawiało się także: „omdlenie”, „zasłabnięcie”, czy „przegrzanie”.

Poniższe odpowiedzi dają ogólny obraz zagrożeń i wskazują na najczęstsze zaniedbania ratowników. Ze statystyk (epidemiologicznych), nawet tych okrojonych zawsze należy wyciągać wnioski i wdrażać je w swoich działaniach.

Urazy stawów

  • „Skręcenie stawu kolanowego”;
  • „Skręcenie stawu kolanowego”;
  • „Skręcenie kostki”;
  • „Skręcone kolano uraz barku”;
  • „Zwichnięcie stawu skokowego”;
  • „Skręcony staw skokowy”;
  • „skręcenie stawu skokowego”;
  • „JRG, skręcenie stawu skokowego”;
  • „Uraz kolana – skręcenie”;
  • „Zwichniecie kostki”;
  • „Skręcenie stawu skokowego. Nieoświetlone pole.”;
  • „2x skręcenie kostki, raz rana szarpana palców – szycie.”;
  • „Uszkodzony staw barkowy… Wynik niewygojonego urazu”;
  • „Uraz barku”
  • „Upadek-Zwichnięcie ręki”
  • „Pożar domu, uraz nadgarstka po upadku”

Oparzenia

  • „Poparzenia dłoni”;
  • „poparzenia nadgarstków i karku”;
  • „Delikatne oparzenie dłoni w wyniku przepalenia rękawicy”;
  • „Pożar (poparzenie barku)”;
  • „Oparzenie dłoni”;
  • „poparzenie parą okolic szyi i dłoni”;
  • „twarz poparzenie – rozciągnięta kominiarka”;
  • „poparzenie dłoni, miałem zwykłe rękawice”;
  • „pożar komina, łańcuch przepalił rękawice”;
  • „poparzenie parą okolic szyi i dłoni”

Inne (zasłabnięcia, otarcia, rany cięte, złamania, stłuczenia, rany kłute)

  • „Otarcia naskórka rąk”
  • „Kolano, nadciągniecie więzadeł krzyżowych”;
  • „Kolano – uszkodzenie łąkotki”
  • „obtarcie skóry na stopach (akcja bez wkładek do butów specjalnych na bose stopy)”
  • „Rozcięcie skóry pilarką na przedramieniu.”
  • „Praca pilarką, uraz kolana”
  • „Złamanie palca 5 dłoni prawej”
  • „Uderzenie w hełm belki wspornikowej mieszkania”
  • „Kręgosłup i noga – złamanie”
  • „Pożar nieużytków, zasłabnięcie w skutek wyczerpania”;
  • „Przegrzanie, omdlenie”
  • „stopa- przebicie gwoździem”
  • „Przebicie kotwą budowlaną łydki”
  • „Kręgosłup skręcenie”
  • „Stłuczenia kolan, stłuczenie górnej wargi”
  • „Pomoc przedmedyczna, skaleczenie dłoni „
  • „W trakcie pracy z ODO nastąpił u mnie niekontrolowany i szybki oddech. Prawdopodobnie przyczyną była wysoka temperatura, do zdarzenia doszło podczas gorącego dnia lata i przy pożarze budynku.”
  • „rozcięcie twarzy”

15. Czy Twoje ubranie specjalne zostało uszkodzone podczas akcji ratowniczej? Miejsce i rodzaj uszkodzenia odzieży ochronnej

Wybrane odpowiedzi:

  • „spodnie: podarcie, zwęglenie.”
  • „Po 40 minutach pracy na kolanach odpadły naszyte wzmocnienia kolan”
  • „Spodnie na wysokości uda od karoserii rozbitego samochodu. Mała dziurka (przebicie) o srednicy 1cm do warstw wewnetrznych”
  • „Wypadek samochodowy, rozdarcie o ostrą krawędz karoserii”
  • „wypadek samochodowy, rozcinanie samochodu – po wszystkim okazało się, że gdzieś musiałam zahaczyć i miałam rozciętą nogawkę prawie od kolana (w dół) do połowy nogi/piszczeli.”
  • „Rozdarcie nogawicy na wysokości uda z przodu, Wypadek drogowy. „
  • „Wypadek drogowy, rozciecie o ostrą krawędź karoserii”
  • „Uszkodzenie spodni specjalnych o wystające ostre krawędzie wraku pojazdu.”
  • „uszkodzenia mechaniczne od blach przy wypadku drogowym”
  • „Przepalenia na nogawkach, przebarwienia w rożnych miejscach na nomexie jak i ubraniu koszarowym od temperatury, rozklejenia oraz stopienie podeszwy, rozdarcie zamków od dołu”
  • „Podczas jakichś czynności (już nie pamiętam) zahaczyły mi się rękawice przypięte do ubrania specjalnego co skutkowało rozerwaniem tkaniny. Po tym fakcie zauważałem iż materiał stracił na swojej wytrzymałości na rozwieranie (byłem wstanie rozedrzeć materiał w dłoniach). Ubranie użytkowałem przez ok. 5 lat. Prane było sporadycznie, przy większym zanieczyszczeniu.”
  • „popsuty suwak kurtki, rozdarcie nogawki, odprucie się pasów odblaskowych z kurtki i spodni, rozprucie w kroku, rozprucie na kolanach, rozprucie kieszeni w kurtce, wyciągnięcie gum w szelkach, rozprucie materiału kurtki w miejscu zaczepów na rękawice, wykruszenie się pasów odblaskowych”

Na pytanie 12. „Czy Twoje ubranie specjalne zostało uszkodzone podczas akcji ratowniczej?” 30% osób odpowiedziało „TAK”, a 70% „NIE”.

Podsumowanie

  • Rozerwanie/rozdarcie/przetarcie/rozcięcie/przedziurawienie (najczęściej nogawek spodni, rękawów) – 77 przypadków
    w tym:
    • Na kolanach: 20 przypadków
    • Podczas pracy pilarką: 5
    • Rozerwanie w kroku: 9 przypadków
  • Pęknięty hełm: 2 przypadki
  • Uszkodzenie podczas działań przy wypadku drogowym, najczęściej rozdarcie o el. karoserii: 7 przypadków
  • Nadpalenie, zwęglenie części ŚOI: 15 przypadków

Ponadto wskazywano uszkodzenia suwaka, zamka w butach itp.

Komentarz

Zarówno odpowiedzi, jak i wnioski z nich wynikające, analogicznie jak w poprzednim rozdziale, należy traktować z pewnym dystansem jako poglądowe i szacunkowe z uwagi na niską jakość wyników.

Mimo to, choć tylko część ankietowanych udzieliła pod tym pytaniem jakiejkolwiek odpowiedzi, możemy wyciągnąć wnioski o nierzadkim występowaniu wypadków przy udziale pilarki i uszkodzeń US w wyniku działań dot. ratownictwa drogowego. Niesie to potrzebę podkreślenia kwestii bezpieczeństwa tj. stosowania adekwatnych środków ochrony osobistej (używanie spodni antyprzecięciowych, ubieranie spodni ubrania specjalnego zamiast spodni koszarowych do działań).

Z powyższych danych wynika też, że o wiele częstsze bywają uszkodzenia mechaniczne (najczęściej drobne), niż uszkodzenia wynikające z działania temperatury. Nie możemy jednak jasno określić przyczyn takich uszkodzeń (zaniedbanie użytkownika, trudne warunki, czy słaba jakość wykonania ŚOI).

16. „W swoim ubraniu ochronnym
poprawiłbym/poprawiłabym”

„Wygodę, zwiększył ilość kieszeni”

„Kolor. Na ciemnym Nomexie nie widać tak zabrudzeń jak na jasnym. Uważam że ubranie specjalne strażaka powinno być jasne.”

„Krój, materiał z którego jest wykonany oraz dodał bym kilka szczegółów zwiększających wygodę pracy np. Kieszenie”; „Krój, kieszenie, materiały, ergonomię, kolor”

„Ubranie należy doposażyć w ochronę kolan (np. wkładki sylikonowe)”

„Rękawice ochronne, które jednocześnie dawałaby komfort precyzyjnej pracy oraz bezpieczeństwo.”

„Przede wszystkim „wzór””

„Zabezpieczenie przed uszkodzeniem mechanicznym ubrania bojowego na d***e są rozdarcia a to jej się częściej używa niż kolan przynajmniej w moim środowisku nie ma pożarów wewnętrznych to nie trzeba się ślizgać po kolanach”

„Brakuje rękawic technicznych oraz potrzebne jest wpięcie karabińczyka do samoratowania. Latem brak ubrania lekkiego, aby nie przegrzewać organizmu. Podczas akcji ratownictwa chemicznego brakuje odpowiednich kombinezonów.”

„Wentylację ubrania”

„Ilość kieszeni, krój, zastąpienie guzików rzepami, zastosowanie pół-rękawic na kciuki w rękawach, zastosowanie mocno rozbudowanych i szerokich szelek.”

„Zmniejszyć wagę, dać drugie lekkie ubranie specjalne.”

„Za duży nomex. Niewygodny i krępujący ruchy. Do tego zdecydowanie za ciężki. Do tego słabo odprowadza temperaturę przez co przy 20*c człowiek w środku się gotuje„

„Wymieniłbym kominiarkę na większy rozmiar. Wyposażyłbym się w rękawice „lekkie” techniczne. Przydały by się jakieś elementy w miejsce kolan, które zabezpieczą przed przebiciem oraz poprawią wygodę pracy na kolanach.”

„Dodałbym kieszenie boczne spodni oraz indywidualne dopasowanie do ciala”

„Ergonomię… Noszenie ubrania bardziej męczy człowieka niż same działania. Paroprzepuszczalnosc – nasze ubrania w ogóle nie oddychaja. Wodoodporność – po pół godziny działań na deszczu ubranie staje się gąbką.”

„Ergonomię ubrania (krój, wstawki na kolanach, jego skład materiałowy, wagę), dodałbym dodatkowe kieszenie, uchwyty np. na mikrofon radiostacji itp., rozkład taśm ostrzegawczych, kolor materiału”

„Przede wszystkim rozmiar, jaki można wybrać. Wśród fatalnych ubrań WUS-u brak takiego rozmiaru, który byłyby odpowiedni na osobę o smukłej sylwetce i wzroście 160cm.”

„Zręczność”

„Zacinający się zamek, więcej odblasków na uniformie, dodatkowy materiał na zamontowanie latarki, kieszeń w spodniach (coś na wzór rescue bag)”

„Wyposażyłbym strażaków w drugie ubranie letnie do akcji gdzie nie ma potrzeby izolacji termicznej np. wypadków, cięcia drzew, powodzi, niekrępujących ruchów oraz zwrot kosztów za pranie chemiczne nomexów bo po zwykłym praniu ubranie specjalne traci swe właściwości np. wodoodporność.”

„Dopasowanie do ciała”; „dopasowanie”; „ergonomia”; „dopasowanie ubrania”; „Dopasowanie rozmiaru. Zbyt duży mundur utrudnia poruszanie się.”

„Więcej kieszeni. Lekkie ubranie ochronne. Rękawice techniczne”

„Materiał, dopasowanie, kieszenie, kolor”

„Wytrzymałość na przetarcia, Ilość kieszeni”

„Wagę ubrania, zwiększyć ilość kieszeni, dodać nałokietniki i nakolanniki”

„Chciałbym żeby odzież specjalna była szyta na miarę, indywidualnie pod strażaka„

„Brak ochrony słuchu”

„Ergonomię: rękawy ograniczają trochę ruchy kiedy podnoszę ręce ponad głowę”

„Ubranie powinno być tak zrobione, aby były większe możliwości w poruszaniu się”

„Materiał ubrania specjalnego, kominiarką z ochroną ramion i lepszego materiału np. PBI lub z membraną nanoflex, rękawice o lepszej chwytliwości i odporności termicznej„

„Bielizna termoaktywna”

„Rozmiar i ciężar„

„Dodatkowe kieszenie na radiotelefon i latarkę”

„Żeby rzepy lepiej trzymały i kurtka była lepiej dopasowana, a jednocześnie nie krepowała ruchów. Często jest tak, że przez za duża kurtkę podczas działań gdzieś zahaczam.”

„Gumowe wkładki na kolanach i łokciach, kieszenie „cargo” na udach, lonża ewakuacyjna, lżejszy model hełmu„

„W nowo otrzymanym mundurze nie mam szlufek na pas, przez co podnoszenie ciężarów podczas akcji staje się mniej bezpieczne. Brakuje w nim także kieszeni bocznej na nogawce np. na nóż, czy dodatkowe rękawiczki lateksowe.”

„Dodatkowe kieszenie na spodniach (zewnetrzna strona na wysokosci uda) kilka dodatkowych „mocowan”. Powinny byc lepiej skrojone i bardziej dopasowane do sylwetki. Material. Rekawice bardziej dopasowane (nie wszystkie sa zle, ale jak zwykle pieniadze sa najwazniejsze i kupuje sie najtansze)”

„Szycie na miarę – lepsze dopasowanie do sylwetki, więcej kieszeni, dwuczęściowość – możliwość zdjęcia wierzchniej warstwy w przypadku upałów.”

„Wodoodporność, widoczność po zmroku, więcej praktycznych kieszeni, skrócenie kurtki i wydłużenie spodni do połowy tułowia.”

„Mniejszy rozmiar i naprawienie zamków i zaszycie dziur”

„Dodałbym kieszenie zamiast rescue bag.”

„Moje ubranie specjalne jest za ciężkie, brakuje mi kieszeni gdzie mógłbym w dobry sposób przypiąć radiostacje czy inne rzeczy„

„UJEDNOLICONY, PORZĄDNY i DOPASOWANY mundur, bo obecnie to co się dzieje to tragedia i obraz nędzy i rozpaczy, ubrania ochronne albo stare, albo używane jeszcze gdzie nie gdzie jedno na kilka, każda firma ma swój krój i swoją tabele rozmiarów. Właśnie to bym zmienił… – Zwiększył dostępność tych produktów dla jednostek oraz UJEDNOLICIŁ zamiast robić z druhów strachy na wróble.”

Komentarz

Odpowiedzi ankietowanych pokrywają się z autopsją większości z nas. Wiele odpowiedzi wskazuje na kłopot z dopasowaniem rozmiaru ubrania specjalnego. Bardzo często pojawiają się odpowiedzi związane z ergonomią, a właściwie jej brakiem. Najczęściej są to kłopoty z małą ilością uchwytów, kieszeni, rzepów etc.

Ergonomia, dopasowanie, krój, kieszenie, potrzeba zmniejszenia wagi to zdecydowanie najczęściej pojawiające się odpowiedzi.

Ankietowani często używali błędnych określeń (np. mundur w odniesieniu do ubrania specjalnego, które elementem umundurowania strażaka nie jest).

Odpowiedzi często są lakonicznie i ogólne, ale zostawiłem je ze względów obiektywizujących. Komentarze ankietowanych w większości zachowały swoją oryginalną pisownię, poprawiłem wyłącznie ewidentne literówki i błędy ortograficzne.

Wpisano większość odpowiedzi, wybrano te subiektywnie najciekawsze.

W obliczu powyższych wyników ankiety, można zastanowić się nad sytuacją obecną na naszym rodzimym rynku zmian w zakresie ŚOI. Jeśli podstawowe problemy związane z doborem rozmiarów, ilością kieszeni, jakością elementów ubrań specjalnych, tak mocno angażują ich użytkowników, to trudno jest podejmować „głębiej” zakrojone dyskusje. Świetną i bezprecedensową pracę wykonuje w tym zakresie Tomasz Krasowski z bloga Strażak XXI wieku. Szerokie grono strażaków-użytkowników, nie posiadających znacznej wiedzy w zakresie ŚOI, będzie jednak oczekiwało najpierw zmian na najprostszym możliwym poziomie, jednocześnie wiążąc nieufność z coraz dalej idącymi dyskusjami nt. potrzeb związanych z tym w co ubiera się polski strażak. Nieufność ta, to nic innego jak wielokrotne rozczarowania i niezrozumienie dla sytuacji, w której nie da się rozwiązać jakże „banalnych” problemów („Czemu nie można wszyć kieszeni do spodni ubrania specjalnego?”, „Czemu do pomiaru tlenku węgla muszę jechać w tym ciężkim, ciemnym, nieoddychającym ubraniu?”). Pytania które stawiają strażacy, może i naiwne w swojej prostocie, kreują obraz rzeczywistych potrzeb i problemów, które nie znoszą zwłoki.

W żaden sposób nie neguję potrzeby przecierania nowych szlaków i porównywania się do pojawiających się co rusz nowości na rynku producentów i zagranicznych użytkowników. Absolutnie! Łączę tutaj jednak pewne gorzkie rozczarowanie przewijające się przez głowy strażaków. Nie jest dobrze! (wbrew mitycznej „sukcesogenności” polskiej straży pożarnej).

Jest jednak zmiana w dobrym kierunku, o której warto napisać by pozostać obiektywnym >>>
#NOWE_UBRANIA_
SPECJALNE_W_PSP

Opinie i uwagi strażaków dotyczące BHP i ŚOI
Opinie strażaków na temat ubrań specjalnych
Wypowiedzi strażaków na temat ubrań w których chodzą
Komentarze strażaków na temat ŚOI
Komentarze na temat ŚOI
Opinie strażaków badanie ankietowe
Dyskusja na blogu dodaj komentarz Droga Ratownika

Jeśli znalazłeś jakiś błąd w tekście, bardzo proszę, zgłoś nam to! Wystarczy zaznaczyć dany tekst i nacisnąć Ctrl+Enter.

Napisz komentarz

Błąd w tekście

Zaznaczony tekst będzie wysłany do redakcji DrogaRatownika.pl